Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Ba, ngày 28/01/2020 20:12 PM (GMT+7)

Lấy chồng chưa, sao không nhẹ nhàng đáp lại?

Mỗi dịp năm mới, “Bao giờ lấy chồng (vợ)?” đã trở thành một câu hỏi quốc dân gây ra những làn sóng phản ứng mạnh mẽ với đủ sắc thái từ hài hước cho đến tiêu cực không chỉ trên mạng xã hội mà cả đời thường.

Như nhiều người trẻ khác, tôi liên tục nhận được những câu hỏi như thế từ bà con, họ hàng mỗi dịp có cơ hội gặp mặt chứ không phải đợi đến Tết. Tôi đã từng phát khùng và coi rằng đó là một sự tọc mạch đến vô duyên. Nhưng có lẽ sẽ là vội vàng nếu chúng ta đánh giá ý nghĩa mấy từ ngắn gọn ấy chỉ có tính 'sát thương' mà chưa từng đặt ngược lại câu hỏi vì sao.

Người Việt ta, nhất là người Bắc bộ có nhiều tập tục xưa cũ đã ăn sâu vào nếp sống, đó là di sản của văn hoá làng xã, phần nào thể hiện qua câu chào, hỏi thăm cửa miệng. Mới nghĩ thì thấy thật vô vị khi chỉ chạm mặt nhau ngoài đường, bất kể sáng trưa hay tối đều hỏi “ăn cơm chưa”, cũng chẳng cần người ta đáp lại, hai người đã lướt qua nhau vài mét. Hoặc vừa gặp gỡ đã hỏi bao giờ cho bác ăn cỗ?

Lấy chồng chưa, sao không nhẹ nhàng đáp lại? - 1

Ảnh: Reuters.

Cho đến ngày nay, phần đông trong chúng ta vẫn còn dấu vết của những tập tục xưa ấy. Ta có thể xem như nó đơn giản là một thói quen lạc hậu cần bỏ đi, nhưng khi chúng không phải là câu chuyện, biểu hiện riêng lẻ trong văn hoá thì thật sự xứng đáng để ta xem xét đằng sau nó là gì?

Trong xã hội ngày nay, khi vật chất dư thừa, nhu cầu của con người đa dạng gấp trăm nghìn lần ngày xưa. Chúng bắt trí não ta xây dựng các mục tiêu, buộc ta phải sắp xếp ngăn nắp nhiều việc trong cuộc sống. Cùng với sự giao thoa mạnh mẽ với văn hoá phương Tây, tư duy của chúng ta đã thay đổi, từ quan niệm chuyện tình yêu đến kết hôn. Chúng ta cần tôn trọng sự riêng tư. 

Trái lại trong xã hội xưa, nhu cầu của con người lại đơn giản “Cơm ba bát, áo ba manh”; “Trai lớn lấy vợ, gái lớn gả chồng”; “Có nếp, có tẻ” “Mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt”... Cả đời người cũng chỉ có vậy, cho nên người ta gặp là muốn hỏi han nhau những chuyện ấy. Nó là quan tâm, thể hiện sự kết nối sâu sắc giữa con người với nhau. Đây là một di sản từ văn hoá xưa để lại. Chúng ta, cha mẹ đều lớn lên trong lòng văn hoá ấy, tất nhiên sẽ kế thừa nó. Mọi người đều đang sống và bị hoặc được ảnh hưởng trong những vòng tròn môi trường sống khác nhau, có thể giao nhau hoặc hoàn toàn riêng rẽ. Bạn có chắc chắn tư duy của mình sẽ khác người lớn nếu vẫn sống ở làng quê, không có sự giao lưu ở môi trường làm việc hay sinh sống hiện đại? 

Sẽ như thế nào khi ta sống và làm việc ở thành thị, giỗ tết về quê người ta không còn hỏi han những chuyện đó nữa? Hãy tưởng tượng xem, bạn có thể nói chuyện gì khi gặp họ hàng? Về dự án truyền thông bạn đang thực hiện, những vụ án gần đây bạn đang điều tra, về những ca mổ gần đây của bạn hay kế hoạch kinh doanh năm tới? 

Chúng ta, những người trẻ đã học hỏi, tiếp thu văn hoá mới, nếp sống và quan niệm tiến bộ, cũng nên hiểu rằng ai cũng cần có thời gian để thay đổi. Trong văn hoá, vốn dĩ đúng sai là câu chuyện không thể đem lên bàn cân, chúng ta chỉ có thể nhận định phù hợp, chưa, hoặc không phù hợp với từng hoàn cảnh, thời đại. Vậy tại sao ta lại đặt những câu chuyện văn hoá xưa cũ như thế trên cùng một hệ quy chiếu với mình rồi đòi hỏi, áp đặt những người sống trong môi trường cũ phải ứng xử với cách mà chúng ta quen ở môi trường hiện đại? Họ đáng được thông cảm hay là đáng trách móc, phán xét là thiếu văn minh? 

Lấy chồng chưa, sao không nhẹ nhàng đáp lại? - 2

Vả lại, bạn đã bao giờ lý giải lý do vì sao mình thấy phiền phức, bực dọc khi bị hỏi những chuyện riêng tư như thế chưa? Còn tôi, tôi nhận thức rất rõ lý do mà những cảm xúc tiêu cực ấy xuất hiện. Bởi vì chính tôi cũng đang lo lắng cho vấn đề của chính mình. Nếu tôi được thưởng tết vài chục triệu, nếu tôi đang có một đối tác tốt có thể tiến đến hôn nhân, thì những câu hỏi ấy sẽ chẳng có gì khó trả lời hay gây khó chịu nữa. Tôi thừa nhận rằng tôi muốn lấy chồng chứ, tôi muốn một công việc tốt, thu nhập cao, nên có lúc tôi coi những sự quan tâm dù có lúc hơi thiếu tế nhị ấy của người lớn là một sự nhắc nhở với mình, càng phải cẩn trọng, có trách nhiệm với những chuyện trọng đại trong đời người. Nó nên được hiểu là sự chân thành ấm áp của người hỏi dù không theo cách như ta muốn nhận. 

Nặng nề, gay gắt khi nhận được những câu hỏi như Bao giờ lấy chồng hay nhẹ nhàng đón nhận nó đều là lựa chọn của bạn. Nếu bạn không coi đó là một vấn đề nghiêm trọng thì chẳng ai có thể làm bạn thấy lung lay hay mệt mỏi đâu! 

Ngày xuân, năm mới là dịp chúng ta nên vui vẻ với nhau. Nếu được hỏi về riêng tư, chúng ta có thể trả lời vài câu tế nhị, một ánh mắt ý tứ hoặc theo bất cứ cách nào phù hợp với hoàn cảnh và mối quan hệ của mình, vừa đủ để biểu hiện rằng: chuyện kết hôn là sự lựa chọn của mình, nó sẽ đến khi thích hợp!

Lê Hồng Phúc

Tin đọc nhiều

Nhờ Cô Vít, cuộc sống bỗng... văn minh Những thói quen văn minh đang dần thay thế những hành vi lạc...
Quê hương nếu ai không nhớ, sẽ không lớn nổi thành người Trong mỗi trái tim thi sĩ đều thường trực một tình yêu Tổ...
Chum, vại, lu... tái xuất Thời ấy công năng của lu là chứa, từ nước tới mắm tới tương...
Tết là điều tuyệt vời nhất con ơi! Con biết không? Tết giúp ta nhận ra những thứ mình đang có...