Tháng 09, 2017
Thứ tư
Thứ Sáu, ngày 08/08/2014 08:18 AM (GMT+7)

“Muốn cấm xe máy phải giải quyết tận gốc”

Vị Phó Chủ tịch UBND TP.HCM một thời đã khẳng định như thế khi chia sẻ với Khám Phá về đề xuất hạn chế, cấm xe máy 20 năm chưa được thực hiện.

Ông Năm Nghị (tên thường gọi của ông Phạm Chánh Trực) kể: 20 năm trước, khi còn là Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, ông từng đề nghị chuyện này nhưng không làm được. Sau này, xe máy phát triển ồ ạt khiến tình hình càng thêm lún sâu, nan giải hơn. Trước đây còn dễ, giờ thì khó lắm nhưng chưa phải là bế tắc.

Vấn đề của thành phố hiện nay không chỉ là xe máy, quá tải về giao thông mà quá tải đủ thứ, đó là vấn đề phải có quyết sách chung của quốc gia. Trung ương vẫn xác định thành phố là của cả nước nên phải tính trong mối quan hệ chung cả vùng và trên cả nước.

Theo ông Trực, để hạn chế, cấm xe gắn máy phải đi sâu vào nguồn gốc của vấn đề, tại sao lại có vấn đề này? Đây là vấn đề phổ biến ở một nước từ nền sản xuất nhỏ đi lên, làm ăn sinh sống của bà con là lao động tự do, lao động tư nhân nên rất đông người hiện nay sử dụng xe máy để sinh nhai, đó cũng là điều dễ hiểu.

Nước ta đang công nghiệp hóa nông nghiệp, 60% là lao động và dân cư nông nghiệp nên dẫn đến việc lao động tự do thường tập trung về những nơi có công nghiệp dịch vụ để tìm kiếm việc làm.

Ngoài ra, TP.HCM là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước nên thu hút lực lượng lao động về đây rất đông, đặc biệt là lao động ở Đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh miền Trung và kể cả lao động đến từ các tỉnh phía Bắc.

“Năm 1994, tôi sang Thái Lan và nhìn thấy cảnh kẹt xe ô tô kinh khủng quá. Tôi có gặp ông thị trưởng Bangkok lúc bấy giờ để hỏi về tình hình giao thông của họ. Khi nghe ông thị trưởng nói, nước họ đang đầu tư hơn 8 tỷ đô la để cải tiến giao thông ở Bangkok, tôi đã nhận ra tương lai của thành phố”.

Nói về xe buýt “mất tích”, ông Trực khá bất ngờ, vì không hiểu tại sao loại xe này lại sụt giảm nhanh đến thế, mãi đến sau năm 1990 mới phục hồi được 3.000 chiếc, đây là số xe buýt có từ trước giải phóng. Đến nay dù xe buýt được cải thiện nhưng vẫn lên rất chậm chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân.

Cũng theo ông Trực, trong nhiều cuộc họp Thường vụ Thành ủy, ông và lãnh đạo thành phố đã nói nhiều về vấn đề hạn chế, cấm xe gắn máy nhưng vì đất nước vừa đổi mới, lạm phát, khủng hoảng kinh tế… nên ngân sách rất yếu. Vấn đề này còn là chủ trương của Trung ương nên chưa thực hiện được.

“Muốn cấm xe máy phải giải quyết tận gốc” - 1

Ông Phạm Chánh Trực – nguyên Phó Chủ tịch UBND TP.HCM

Trong năm 1994, khi qua Los Angeles (Mỹ), ông Trực thấy người ta xây đường sắt metro, ông có hỏi các vị lãnh đạo thành phố tại sao lại làm thế này. Mấy ông nói, trước đây đường quy hoạch chỉ dành cho ô tô, nhưng gần đây phương tiện phát triển tràn ngập nên phải thực hiện dự án.

Đến xem, ông kinh ngạc khi thấy con đường lớn bị đào sâu xuống lòng đất, hai bên là những dãy nhà chọc trời nhưng họ vẫn phải gia cố đào đất để làm metro. Ông nhận thấy rằng, nước Mỹ đã biết trước được tương lai nên nghĩ mình cũng phải làm dự án metro như ở Los Angeles.

Để cấm xe máy, theo ông Trực, đó là là cái gốc của vấn đề, phải giải quyết cái gốc trước, còn giải quyết phần ngọn không thì không ra đâu. Trước đây, đã có nhiều đợt xe gắn máy ồ ạt nhập vào thành phố như xe Honda đời cũ, sau đó thì xe máy Trung Quốc và bây gờ xe máy của các hãng sản xuất, lắp ráp ngày càng nhiều.

Cho nên phải giải quyết cái gốc trước, tức là chúng ta phải bố trí lại lực lượng sản xuất chứ không nên để lao động từ các tỉnh miền Tây, miền Trung… ồ ạt vào thành phố.

Chẳng hạn, Đồng bằng sông Cửu Long thì phải có chủ trương phát triển công nghiệp phục vụ nông nghiệp, công nghiệp chế biến nông sản - thủy hải sản và các loại dịch vụ đi theo. Còn ở miền Trung phải phát triển nhiều doanh nghiệp, xí nghiệp… để thu hút lực lượng lao động ở lại làm việc tại đó.

Nếu ở các tỉnh miền Trung có nhà máy, xí nghiệp thì người ta ở lại làm việc chứ đi ra ngoài làm gì cho tốn kém, còn chịu cảnh xa gia đình. Nhưng điều kiện để người ta ở tại chỗ sản xuất chính là vấn đề giao thông. Bởi vì, hàng hóa vật tư, nguyên vật liệu… phải được lưu thông dễ dàng, chi phí thấp và nhanh chóng, hành khách đi lại thuận tiện thì mới giữ được lao động ở quê hương khi có việc làm.

Chúng ta có đường sắt Bắc – Nam nhưng hiện nay nó rất cũ kỹ, tốc độ chậm, khổ đường nhỏ không vận tải nặng và nhanh được, hành khách đi lại cũng rất bất tiện. Đường sắt hiện đại vận tải khối lượng lớn hàng hóa và hành khách hơn là đường bộ.

Riêng tại TP.HCM, cần phải chú trọng xây dựng thành phố vệ tinh, thí dụ như Thủ Đức, Củ Chi… không chỉ sản xuất thôi mà phải có văn hóa, giải trí, bệnh viện, trường học… cải thiện chất lượng sống thì dân mới không tập trung vào trung tâm thành phố nhiều.

Ông Trực cho rằng, thành phố phải có chủ trương sửa sang lại đường phố cho gọn gàng, không để tình trạng lấn chiếm lòng lề đường làm ảnh hưởng đến giao thông đô thị. Những người đi xe máy vì quá dễ dàng đậu xe mua hàng hóa trên lề đường, tạo thói quen nên ai cũng thích đi xe máy.

Còn những người buôn gánh bán bưng, xe đẩy thì cho phép hoạt động nhưng phải có nơi, có tuyến chứ không thể họp chợ ngay trên lề đường. Cái này phải làm thật cương quyết, nếu cần thành phố phải lấy đất công để giải quyết cho họp chợ.

Bên cạnh đó, còn phải làm những bảng báo hiệu (như đèn xanh, đèn đỏ…) đầy đủ, đường phố phải được rà soát, củng cố lại cho xanh – sạch – đẹp.

Cuối cùng là phải bổ sung luật lệ giao thông và phải có biện pháp kinh tế như phí môi trường, khí thải, khí độc, ví dụ như phải đóng thuế trên mỗi lít xăng (đi càng nhiều thì chịu nhiều). Không chỉ xe máy mà kể cả xe ô tô, phải đánh thuế cao một chút thì người ta mới giảm đi xe máy vì có xe buýt, metro đi rồi mà không phải đóng thuế.

“Phải có lộ trình giảm dần người dân đi xe gắn máy, cũng như động viên người dân tham gia phong trào đi xe công cộng, xe đạp, trong đó công chức phải có quy định bắt buộc để làm gương”, ông Trực nói.

Hưng Nguyên (ghi)

Tin đọc nhiều

Nhắc đến Đà Nẵng, người Đà Nẵng bỗng... giật mình Có vẻ như một bộ phận người yêu Đà Nẵng đang trở nên nhạy...
Những thứ cần để lại sau cổng trường đại học Quá trình tốt nghiệp đại học là một chuỗi ngày phấn đấu học...
Ai không muốn sống văn minh? Ở nhiều nơi, để dân bầu cho bạn làm lãnh đạo, là bạn cam kết...
Hào Anh-câu chuyện của nhân viên công tác xã hội Hào Anh nếu nhận được sự bảo trợ xã hội đúng nghĩa thì chắc...