Tháng 09, 2018
Thứ bảy
Thứ Sáu, ngày 07/09/2018 16:04 PM (GMT+7)

Người Sài Gòn…

Sài Gòn đến nay đã có bề dày lịch sử hơn 300 năm. Trong hơn 300 năm đó, Sài Gòn đã từng bước, từng bước ôm vào lòng mình người dân từ khắp mọi miền đất nước về đây tìm cách mưu sinh.

Đã có biết bao cuộc Nam tiến từ mấy trăm năm xưa cho đến tận hôm nay, 43 năm sau ngày đất nước thống nhất. Miền Bắc, miền Trung, miền Tây, miền Đông, đâu đâu cũng đổ về Sài Gòn. Vì vậy, có thể thấy ngay yếu tố đa văn hóa là hệ quả tất yếu trong sự cấu thành cộng đồng cư dân của thành phố này.

Và đó cũng chính là điều kỳ diệu: là nơi pha trộn của đủ thành phần người Việt từ khắp nước, lại có thể hòa đồng với nhau tạo thành được một bản sắc riêng của người Sài Gòn. Một bản sắc độc đáo không có tại miền Trung và miền Bắc: tính phóng khoáng cởi mở, xuề xòa dễ dãi nhưng lại rất trọng lễ giáo và nghĩa khí.

Người Sài Gòn… - 1

Một người trí thức Sài Gòn với trang phục tiêu biểu của những năm giữa thế kỷ trước.

Tính dễ dãi là một điểm độc đáo nay đã trở thành nét đặc trưng cho người Sài Gòn. Ví như một chàng xích lô buổi sáng đạp xe cảm thấy đủ tiền, buổi trưa liền tìm bóng cây ghếch xe làm một giấc, chiều dậy đạp xe về… nghỉ khỏe hoặc ghé quán cóc tà tà nhậu. Hoặc ở đầu hẻm chỉ cần đặt một gánh bún, vài chiếc ghế đẩu, thế là bà con thản nhiên ngồi ăn và người ra vô hẻm cũng cứ thế thản nhiên chen lách mà đi… 

Tính dễ dãi xuề xòa này có thể được lý giải bằng tác nhân địa lý: từ hoàn cảnh khó khăn nơi quê cũ, nay trước đất trời phương Nam bao la rộng mở, lòng người cũng mở rộng. Lại thêm thiên nhiên chung quanh tươi tốt phì nhiêu, nên người ta cũng trở nên dễ dãi phóng khoáng theo. Và cứ thế trở thành truyền thống cho các thế hệ về sau.

Người Sài Gòn… - 2

Sài Gòn là nơi pha trộn của đủ thành phần người Việt từ khắp nước

Cũng chính từ tác nhân địa lý này đã làm nảy sinh nơi người Sài Gòn những đức tính đáng yêu khác: lòng vị tha, nhân hậu và chuộng lễ giáo. Vị tha nhân hậu vì cùng chung hoàn cảnh khó khăn xưa, nay trước đất trời rộng mở với nhiều hy vọng tốt lành nên nảy sinh lòng yêu thương đùm bọc nhau một cách tự phát. 

Thiên tai bão lụt ư? Bà con tự động kết nhóm tổ chức quyên góp và tự đi đến tận nơi trực tiếp cứu trợ. Gặp người ăn xin tàn tật, già lão neo đơn ư? Có rất nhiều cô gái Sài Gòn, thậm chí em bé, đã rút tiền cho một cách lễ phép và chân tình. Những cảnh như vậy, trên đường phố Sài Gòn ngày nay, không thiếu.

Người Sài Gòn… - 3

Một con hẻm nhỏ trên con đường Trần Hưng Đạo, Quận 1. 

Còn về lễ giáo, chính là do từ sự trao truyền của nề nếp ông bà tổ tiên xưa. Các cháu bé Sài Gòn ngày nay đã thừa hưởng được đức tính đáng quý này. Gặp khách qua đường hỏi thăm, hoặc chào khách đến nhà, hãy nhìn cung cách chào hỏi thưa gởi của các cháu: chắp tay nhẹ nghiêng mình vừa lễ phép vừa hồn nhiên mà mang mang như nét lễ giáo xưa, thật đáng yêu vô cùng.

Ngày nay, theo hoàn cảnh thời gian, nơi người Sài Gòn cũng nảy sinh thêm nhiều đặc tính mới. Do sự phát triển của thời đại, tính văn minh đã thấm nhuần nơi người Sài Gòn. Có những cô gái còn rất trẻ buổi sáng đi làm sớm khi trời vẫn còn bóng đêm, chạy xe đường vắng nhưng cũng vẫn bật đèn hiệu mỗi khi rẽ trái, rẽ phải.

Tuy nhiên bên cạnh những nét đáng yêu đó, đồng thời cũng tồn tại ở người Sài Gòn một vài đặc tính có lẽ rất cần phải sửa chữa! Thứ nhất là về vệ sinh. Có không ít những quán ăn mà không xa đó là đống rác hoặc bãi cát bẩn, khách vẫn ăn uống tự nhiên dù cho thỉnh thoảng những cơn gió thổi đưa bụi cát tới. Hoặc những nơi ăn uống ngoài vỉa hè, người ăn cứ ăn, xe các loại dưới lòng đường sát bên cứ chạy, thản nhiên coi bụi khói cứ như là hư vô. Rồi cảnh những người bán hàng hắt xô nước rửa lổn nhổn đồ ăn thừa ra giữa đường, vô phúc cho khách đi xe hai bánh chạy ngang ơ hờ lãnh đủ. 

Người Sài Gòn… - 4

Thản nhiên ăn coi bụi khói cứ như là… hư vô.

Một “nét” khác nữa của người Sài Gòn là tính hiếu kỳ. Chỉ cần một vụ quẹt xe nhẹ, một cuộc cãi vã nhỏ giữa hai người là cả mấy chục người bu lại coi, người trên lề, người dưới lòng đường, rồi lại người đi xe máy chạy ngang, thấy đông, cũng dừng xe giữa đường nhóng cổ coi xem cái gì. Rốt cuộc tạo thành mất trật tự giữa nơi giao thông, tất cả cũng chỉ vì tính hiếu kỳ.

Người Sài Gòn… - 5

Có lẽ nơi người Sài Gòn cũng còn có thêm đôi nét nữa, nhưng dù sao thì những đặc tính trên đây cũng đã được xem là đặc trưng. Người viết chỉ băn khoăn rằng không biết người Sài Gòn của trăm năm sau nữa có còn giữ được những nét đặc trưng này nữa hay không?

Bùi Kim Sơn

Tin đọc nhiều

Ai cũng... tròn vai tại sao phải cấm? Để cấp phép và tổ chức các cuộc nhạc khủng như thế, người ta...
Truyện cổ tích của muôn đời Cuộc sống chỉ kéo dài qua hơi thở chứ không thường hằng bất...
Không chỉ là chuyện… chó Đã một tuần sau khi có thông tin Hà Nội tăng cường công tác...
Luôn có cách để mình sống khác! Nếu có một người đàn bà 31 tuổi mới bắt đầu đặt những bước...