Tháng 12, 2016
Thứ bảy
Thứ Bảy, ngày 06/04/2013 19:27 PM (GMT+7)

“Phải ghi nhớ, kỷ niệm xứng đáng ngày 17/2”

Ông Trần Kháng Chiến, Tổng thư ký Hội Hữu nghị Việt - Trung TP Hồ Chí Minh, trao đổi với Khampha.vn về một số vấn đề xung quanh mối quan hệ Việt - Trung hiện nay, như cuộc chiến biên giới tháng 2/1979, chủ quyền biển đảo, và nhìn lại mối bang giao trong quá khứ của hai nước.

Ông Trần Kháng Chiến là con trai cả của tướng Trần Tử Bình, đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nước Việt Nam DCCH tại CHND Trung Hoa từ năm 1959 tới năm 1967. Ông Trần Kháng Chiến cũng từng có thời gian học tập tại Trung Quốc, và sau này làm việc với nhiều cán bộ Trung Quốc.

Để nói về những vấn đề hiện tại trong quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc, ông muốn nhìn lại những kỷ niệm ở thời điểm hai nước “gắn bó nhất”.

“Phải ghi nhớ, kỷ niệm xứng đáng ngày 17/2” - 1

Bác Hồ tìm hiểu trồng lúa tại Hồ Nam, 1964

Ông kể: “Ngay sau khi Nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đời vào tháng 10/1949, chính phủ Trung Quốc đã tiếp nhận Trường Lục quân Việt Nam do cha tôi phụ trách sang đóng quân tại tỉnh Vân Nam, tạo điều kiện tốt hơn cho việc đào tạo cán bộ chỉ huy cho Quân đội nhân dân Việt Nam. Tôi được theo cha sang Trung Quốc, chứng kiến sự giúp đỡ của nhân dân Trung Quốc cho nhà trường. Trung Quốc bảo đảm toàn bộ cơ sở vật chất cho công việc huấn luyện, đào tạo cán bộ, cử các cán bộ có kinh nghiệm chiến đấu truyền đạt kinh nghiệm cho các học viên Việt Nam. Trong vòng 5 năm, trường đã đào tạo được 10 ngàn cán bộ cho Quân đội Việt nam, góp phần rất quan trọng cho thắng lợi Chiến dịch Điện Biện Phủ lịch sử.

Từ 1953-1958, tôi được gửi vào học tại Trường thiếu nhi Việt Nam đóng tại thành phố Quế Lâm, tỉnh Quảng Tây. Mặc dù thời gian này đời sống của nhân dân Trung Quốc còn rất khó khăn, nhưng hơn 1.000 học sinh Việt Nam được sống, học tập trong điều kiện tốt nhất lúc đó để mai sau trở về xây dựng đất nước sau chiến tranh.

Đó là 2 kỷ niệm lớn nhất tôi được chứng kiến, được thụ hưởng sự giúp đỡ nhân dân Trung Quốc cho cách mạng Việt Nam.

Theo tôi, trong giai đoạn lịch sử này, quan hệ hai nước gắn bó nhất, hầu như không có vấn đề bất đồng lớn.

Cha mẹ tôi cũng có những người bạn Trung Quốc rất gắn bó từ trong kháng chiến chống Pháp khi họ cùng công tác tại chiến khu Việt Bắc. Đó là giáo sư Văn Trang và ông Lương Phong cán bộ Bộ Ngoại giao Trung Quốc. Cả hai đều tham gia cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta từ 1946, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.

“Phải ghi nhớ, kỷ niệm xứng đáng ngày 17/2” - 2

Ông Trần Kháng Chiến (thứ 2 từ trái) đứng cạnh ông Lương Phong (giữa) đêm 26/1/2013 tại TpHCM.

Năm 1950 theo yêu cầu của Hồ Chủ tịch, Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc đã cử ông La Quý Ba, ủy viên dự khuyết BCHTU ĐCSTQ, sang Việt Nam làm Trưởng đoàn cố vấn Trung Quốc bên cạnh Trung ương Đảng ta. Hai ông Văn Trang và Lương Phong được điều động về Đoàn cố vấn công tác. Cả hai là cán bộ phiên dịch, là nhân chứng lịch sử của giai đoạn phát triển quan hệ hữu nghị, giúp đỡ lẫn nhau giữa hai nước Việt-Trung. Hai người nhiều lần đảm nhiệm công tác phiên dịch, phục vụ cho Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Nhà nước ta trong những lần làm việc với Chủ tịch Mao Trạch Đông, Trung ương Đảng CSTQ.

Do yêu cầu của việc đào tạo, năm 1967, ông Văn Trang được điều động về Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh dạy tiếng Việt. Ông góp phần đào tạo được nhiều sinh viên Khoa tiếng Việt, trong đó có Tổng lãnh sự Trung Quốc tại TP Hồ Chí Minh hiện nay - Trác Lôi Minh”.

... Và sau này, những người bạn Trung Quốc đã nói gì khi quan hệ của hai nước ảm đạm hoặc khi có những tranh cãi về chủ quyền biển đảo?

Sau khi Việt - Trung bình thường hóa quan hệ, tôi sang Bắc Kinh và tới thăm 2 ông sau 40 năm xa cách vào tháng 10/2001. Tôi cũng được gặp lại vợ chồng ông Lương Phong lần thứ hai tại TP. Hồ Chí Minh vào năm 2007, khi vợ chồng ông là khách mời sang thăm Việt Nam của Hội Việt-Trung hữu nghị thành phố.

Cuối 2007, anh em chúng tôi tới thăm Bắc Kinh và đến thăm 2 ông.

Sau đó nửa năm, 2 ông tham gia đoàn 50 nhân sỹ Trung Quốc từng phục vụ Hồ Chủ tịch, sang Việt Nam dự kỷ niệm sinh nhật của Người.

Đến đầu năm 2013, chúng tôi gặp lại ông Lương Phong tại TP. HCM khi ông là đại diện cho nhân dân Trung Quốc ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam, nhân kỷ niệm 40 năm ký kết Hiệp định Pa-ri kết thúc chiến tranh ở Việt Nam.

Trong các lần tiếp xúc, khi chúng tôi nói về cuộc chiến tranh Việt -Trung 1979, cả hai đều lấy làm rất tiếc cho mối quan hệ mà 2 ông trực tiếp tham gia vun đắp trong nhiều năm bị hủy hoại. Riêng ông Lương Phong có suy nghĩ, nếu thời điểm 1979, Thủ tướng Châu Ân Lai còn sống thì ông sẽ cố gắng không để dẫn đến chiến tranh.

Chúng tôi cũng không mong đợi hơn về quan điểm cá nhân về cuộc chiến 1979 của những người bạn Trung Quốc này.

Còn về vấn đề Biển Đông chúng tôi không có thời gian, điều kiện trao đổi riêng với họ.

“Phải ghi nhớ, kỷ niệm xứng đáng ngày 17/2” - 3

Vợ chồng ông Lương Phong (hàng đầu bên trái) gặp gỡ vợ chồng bà Cao Đức Khả, ông Văn Trang và 4 anh em ông Trần Kháng Chiến tại Bắc Kinh, 19/12/2007.

Cảm xúc của ông thế nào khi nghe và gặp những chuyện buồn như có chuyện kỳ thị của một số người dân hai nước về phía láng giềng “bên kia”, như chuyện gần đây là một nhà hàng Bắc Kinh treo biển không tiếp người đến từ một số nước châu Á trong đó có Việt Nam...?

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Việt Nam bước vào giai đoạn ác liệt. Trong tâm trí non nớt của một đứa trẻ chưa đầy 5 tuổi, tôi còn nhớ tại chiến khu Việt Bắc, hằng ngày phải cùng gia đình chạy ra hầm trú ẩn khi máy bay Pháp bay trên bầu trời thực hiện các cuộc ném bom. Dù còn rất nhỏ nhưng ký ức ấu thơ đã ghi nhận rằng, chiến tranh gắn liến với sự hy sinh, mất mát, tàn phá.

Sau chiến tranh biên giới 1979, sau hơn 10 năm đối đầu, tới năm 1991, hai nước Việt-Trung đã bình thường hóa quan hệ. Trong hơn 20 năm quan hệ Việt-Trung có nhiều thay đổi tích cực vì sự phát triển của hai dân tộc.

Hiện nay giữa Việt Nam và Trung Quốc tồn tại một vấn đề chưa thể giài quyết một sớm, một chiều là vấn đề Biển Đông.

Tôi có một cách nhìn nhận rằng, Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng. Chúng ta sống trên mảnh đất do ông cha để lại, nên cả hai không thể lèo lái con thuyền của mình tách ra khỏi nhau.

Hiện nay, mai sau cả hai nước Việt Nam, Trung Quốc muốn phát triển bền vững rất cần chung sống trong môi trường hòa bình, hữu nghị. Vì vậy, mọi hành động phản ứng cực đoan của phía Trung Quốc đối với Việt Nam hay ngược lại đều dẫn đến kết quả không có lợi cho cả hai nước. Những vấn đề như trên cần được giải quyết từ cấp độ quốc gia, bằng con đường thương lượng hòa bình, lâu dài, bền bỉ, dựa trên luật pháp quốc tế về biển, không để xảy ra xung đột, không để dẫn đến chiến tranh.

Muốn thực hiện được như vậy, nhân dân ta phải đoàn kết một lòng xây dựng đất nước, xây dựng quân đội hùng mạnh, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế.

Cá nhân tôi không tán thành cách hành xử mang nặng tư tưởng dân tộc chủ nghĩa cực đoan của một số người Trung Quốc và cả của một số người Việt Nam, khi hai nước có những vấn đề bức xúc, mâu thuẫn.

Đứng về góc độ lịch sử, quan điểm của ông thế nào về việc công bố thông tin về chiến tranh biên giới 1979? Có người lo ngại nhắc lại cuộc chiến đó có thể làm tổn thương tình hữu nghị? Ông nghĩ thế nào?

Tôi rất tâm đắc khi đọc trên báo Thanh Niên ngày 17-2-2013 bài viết của Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược Bộ Công an, về những suy nghĩ của ông về cuộc chiến tranh biên giới bùng nổ vào ngày 17-2-1979, chống lại cuộc xâm lược của Trung Quốc. Suy nghĩ của ông Lê Văn Cương là suy nghĩ của nhiều người Việt Nam yêu nước (trong đó có tôi), mong muốn sống trong hòa bình, hữu nghị với nhân dân Trung Quốc, song phải tôn trọng lịch sử.

Năm 2005, tôi có trao đổi với chị Cao Đức Khả, khi đó là Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Tp Hồ Chí Minh, rằng hai nước Việt-Trung nên ngồi lại với nhau trao đổi về nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh, để mãi mãi về sau không để diễn ra sự kiện tương tự.

Chị Cao Đức Khả đã im lặng.

Tình hữu nghị của hai dân tộc phải dựa trên niềm tin. Cho dù trong hơn 20 năm qua, sau khi bình thường hóa quan hệ quan hệ Việt-Trung đã có nhiều bước phát triển rất tích cực mang lại lợi ích cho hai dân tộc.

Theo tôi, dân tộc Việt Nam, mỗi chúng ta phải ghi nhớ, phải kỷ niệm một cách xứng đáng ngày lịch sử này.

Và tất nhiên, chúng ta cũng không nên vì sự kiện này mà nuôi hận thù dân tộc cực đoan với Trung Quốc.

Vì vậy, việc giáo dục cho thanh niên, nhân dân một cách khoa học về cuộc chiến tranh là điều cần thiết.

Lương Thị Bích Ngọc (thực hiện)

Tin đọc nhiều

Về đâu những giấc mơ tỷ phú "kiểu Mỹ"? Cuộc chơi nào cũng cần biết điểm dừng nhưng với xổ số “kiểu...
Bạn có tin vào số phận không? Một nghiên cứu cho thấy những người tin vào may mắn có nhiều...
Đừng im lặng: Tha thứ để mà sống Có những người, chỉ vì một câu nói, chỉ vì một sự tranh...
Khi niềm tin trao vào tay… quỷ Không biết tự bao giờ, người nghèo đã trở thành "món hàng"...