Tháng 09, 2017
Thứ ba
Thứ Sáu, ngày 18/08/2017 14:35 PM (GMT+7)

Trả trạm BOT "đặt nhầm" về đúng chỗ: Sai thì sửa, đau cũng phải làm

“Lịch sử để lại” khiến ngành giao thông đang phải đứng trước “mớ bòng bong” cần giải quyết về hài hòa lợi ích giữa các bên...

Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đang thật sự loay hoay việc dung hòa được lợi ích của doanh nghiệp, người tham gia giao thông sau hàng hoạt những bất hợp lý hiển diện quanh nhiều trạm thu phí giao thông BOT trên phạm vi cả nước.

Sự đồng thuận e chừng khó có thể đến trong một sớm một chiều.

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường, khi trả lời phỏng vấn báo chí, đã phải thừa nhận rằng rất nhiều trạm thu phí BOT tồn tại bất hợp lý, đặt chỗ này, nhưng lại thu phí cho đường chỗ khác.

Sự lúng túng của Bộ thể hiện rõ trong lời phát biểu của Thứ trưởng: “Ở nhiều nơi, chuyển trạm mất cả trăm tỉ đồng, trong khi thời gian thu hồi vốn chỉ cho phép “lấy về” 40 tỉ, vậy nên biết là vô lý, nhưng vẫn phải cho tồn tại”.

Thứ trưởng cũng đưa ra giải pháp tình thế: Dân địa phương A đang phải nộp tiền đường cho địa phương B (trạm thu phí Bắc Thăng Long-Nội Bài ở Hà Nội thu phí cho đường tránh Thị xã Vĩnh Yên của Vĩnh Phúc) sẽ được bù lại bằng những công trình công cộng khác để nâng cao đời sống tinh thần, vất chất…????.

Trả trạm BOT "đặt nhầm" về đúng chỗ: Sai thì sửa, đau cũng phải làm - 1

Trạm thu phí Cai Lậy - điểm "nóng" gây tranh cãi trong những ngày qua. 

Chỉ trong vòng 5 năm qua, các trạm thu phí giao thông BOT nở rộ hàng loạt. Tin vui là (theo lý thuyết), một nguồn lực lớn từ các thành phần kinh tế đã chảy sang lĩnh vực đầu tư cho hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội. Tin buồn là, các chủ xe sẽ phải mất tiền nhiều hơn khi lưu thông trên đường.

“Lịch sử để lại” khiến ngành giao thông đang phải đứng trước “mớ bòng bong” cần giải quyết về hài hòa lợi ích giữa các bên trong BOT giao thông.

Hài hòa bài toán lợi ích của các bên là điều không hề dễ dàng. Doanh nghiệp, với mục tiêu cao nhất là lợi nhuận, sẽ chỉ quyết định đầu tư vào các dự án làm ra tiền. Người dân, với mục tiêu luôn được ưu tiên là giảm chi phí tiêu dùng, sẽ không sẵn lòng bỏ thêm tiền, nhất là khi việc đó vô lý.

Mà những điều vô lý thì nhiều không kể hết: Quy định khoảng cách tối thiểu giữa các trạm thu phí là 70 km, nhưng trên thực tế, chỉ hơn 30 km là có 1 trạm; Nâng cấp mặt đường cũ, thu phí như làm đường mới; Đầu tư xây dựng tuyến đường dài 4km, nhưng thu phí cao ngang với đường cao tốc hơn 100 km; nhà đầu tư không đủ năng lực tài chính và chuyên môn cũng thắng thầu thi công đường BOT….

Hơn thế nữa, nhiều “chuyên gia” đang nhầm lẫn giữa khái niệm Thu phí để hạn chế phương tiện trong các đô thị lớn, giảm ách tắc và Thu phí để lấy tiền làm đường tốt hơn trên các tuyến giao thông liên tỉnh hay toàn quốc, từ đó “khuyến khích” các phương tiện giao thông chạy trên đường nhiều hơn.

Chính việc lấy khái niệm A giải thích cho hiện tượng B, cách làm được coi là “lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia” làm cho những bất cập gia tăng, khiến dư luận, phản ứng xã hội bất lợi cho BOT hạ tầng giao thông ngày càng gay gắt.

Theo đánh giá, hiện nay khi làm BOT thu phí thường dựa vào Nghị định số 15/2015/NĐ-CP ngày 14.2.2015 của Chính phủ và Thông tư 159/2013/TT-BTC ngày 14.11.2013 của Bộ Tài chính về hướng dẫn chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ hoàn vốn đầu tư xây dựng đường bộ của Bộ Tài chính.

Tuy nhiên Nghị định này quy định nhà đầu tư chỉ cần có vốn đăng ký từ 10 đến 15% tổng mức đầu tư, còn lại bao nhiêu có thể huy động và Nhà nước trả lãi. Đây là lỗ hổng đầu tiên về đầu tư BOT giao thông, vì ngân hàng huy động tiền gửi ngắn hạn, cho nhà đầu tư vay trung dài hạn, chắc chắn sẽ tính lãi suất cho vay cao để kiểm soát rủi ro.

Cạnh đó, vẫn chưa có công cụ để khẳng định tính chính xác tổng mức đầu tư trong các hợp đồng BOT trong khi đó, quy mô các dự án BOT lại quá lớn, thiếu tính minh bạch, tất yếu dễ dẫn đến tiêu cực.

Ngay cả Thông tư 159 của Bộ Tài chính quy định cự ly tối thiểu của mỗi trạm thu phí gần nhau là 70 km nhưng trên thực tế ít doanh nghiệp nào thực hiện.

Sai thì phải sửa, đau cũng phải làm. Có như thế, những người đương nhiệm ở Bộ GTVT mới có thể giải quyết dứt điểm những lùm xùm quanh BOT giao thông hiện nay. Chỉ có họ mới có thể làm được điều này.

Điều kiện cần và đủ cho Bộ GTVT là sự dũng cảm và cơ chế phù hợp. Suy cho cùng, đây là việc của toàn xã hội, còn Bộ GTVT là cơ quan “đứng mũi chịu sào”. Nếu Chính phủ quyết tâm, ban hành cơ chế chính sách hợp lý, nếu người dân ủng hộ Bộ làm triệt để… không có lẽ gì, BOT giao thông lại không đươc trả lại sứ mệnh vô cùng tốt đẹp của nó, là huy động nguồn lực toàn xã hội xây dựng hạ tầng giao thông, từ đó thúc đẩy sự phát triển cho mọi ngành, mọi nhà.

Gia Sơn

Tin đọc nhiều

Nhắc đến Đà Nẵng, người Đà Nẵng bỗng... giật mình Có vẻ như một bộ phận người yêu Đà Nẵng đang trở nên nhạy...
Những thứ cần để lại sau cổng trường đại học Quá trình tốt nghiệp đại học là một chuỗi ngày phấn đấu học...
Thế nào là báo lá cải? Chức năng cao nhất của báo chí dù "tà" hay "chính" vẫn là cung...
Hào Anh-câu chuyện của nhân viên công tác xã hội Hào Anh nếu nhận được sự bảo trợ xã hội đúng nghĩa thì chắc...