Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Ba, ngày 24/03/2015 10:20 AM (GMT+7)

Nhà khoa học ngỡ ngàng khi Hà Nội trồng cây mỡ

Tiến sỹ Vũ Quang Nam nhận định cả cây mỡ lẫn vàng tâm đều trưởng thành rất chậm, tán là mỏng, thiếu tính thẩm mỹ so với các loài cây đô thị khác

* Vàng tâm và cây mỡ khác nhau thế nào?

Dư luận chưa hết ồn ào về chuyện Hà Nội chặt hạ 6.700 cây xanh trên các tuyến phố lại tiếp tục dậy sóng trước thông tin "nói trồng cây vàng tâm, nhưng thực tế là cây mỡ". Cây vàng tâm và cây mỡ có vẻ ngoài rất giống nhau nhưng chất lượng, giá trị 2 loại cây hoàn toàn khác nhau.

Nhiều chuyên gia về cây xanh đã lên tiếng cho rằng loài cây được trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh không phải là cây vàng tâm như lãnh đạo Hà Nội công bố mà là cây mỡ. Tù đó, người ta đặt câu hỏi về sự lựa chọn cây thay thế của Hà Nội. Vì sao TP Hà Nội lại chọn cây vàng tâm? Các chuyên gia tỏ ra băn khoăn "vì sao cây vàng tâm - thuộc loài quý hiếm lại biến thành cây mỡ - loài phổ thông.

Trước khi sự thật về loài cây nào đang được trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh, chúng tôi xin đưa ra thông tin về sự phân biệt giữa 2 loài cây này theo chia sẻ của một chuyên gia nhiều năm nghiên cứu về cây cối.

Vị chuyên gia cho biết, về cơ bản, cây vàng tâm và cây mỡ là 2 loài cây gỗ có đặc tính rất khác nhau, nhưng lại rất khó phân biệt bằng mắt thường. Sử dụng máy móc hiện đại có thể phân biệt dễ dàng, nhưng khá tốn kém.

Nhà khoa học ngỡ ngàng khi Hà Nội trồng cây mỡ - 1

Các nhà khoa học gọi đây là "cuộc thảm sát cây xanh (Ảnh: Dân Việt)

Chuyên gia khẳng định, sự khác biệt lớn nhất là cây vàng tâm thuộc cây rừng tự nhiên, rất hiếm, gỗ rất cứng (thuộc nhóm III), khó trồng vì ít giống, cũng như không hợp với điều kiện môi trường ngoài rừng. Trong rừng tự nhiên còn rất ít cây vàng tâm, thậm chí ít hơn cả gỗ dổi - loài thuộc nhóm II rất quý hiếm hiện nay. Trong khi đó, cây mỡ là gỗ rừng, rất phổ biến, dễ trồng, không quý hiếm (nhóm V).

"Vẻ ngoài hai loài cây rất giống nhau", vị chuyên gia đã lưu ý.

Chuyên gia cũng đưa ra một vài đặc điểm nhận dạng cụ thể dựa theo kinh nghiệm thực tế mà theo ông là khá đơn giản, người bình thường cũng có thể nhận ra.

Theo người nhiều năm nghiên cứu các loài cây, lá 2 loại cây này có một khác biệt nhỏ. Trên ngọn của lá cây vàng tâm có lông tơ màu vàng (rất dễ nhận thấy) mà ngọn lá cây mỡ không có. Vỏ cây vàng tâm màu vàng nhạt (như màu da của người bị bệnh gan). Trong khi đó, vỏ cây mỡ màu trắng, có hoa râm (do tác động của tự nhiên), tuyệt đối không có màu vàng. Gỗ của cây vàng tâm cứng hơn, có thể nhìn rõ màu vàng nhạt (như màu da người bị bệnh gan). Gỗ cây mỡ mềm hơn, màu trắng, không có màu vàng, nếu khô mới có xu hướng vàng rất nhạt.

* Chưa thấy thành phố nào trồng cây mỡ

Trước đó, trả lời báo chí, Tiến sỹ Vũ Quang Nam (Trưởng Bộ môn Tài nguyên thực vật rừng - ĐH Lâm nghiệp Hà Nội) quả quyết 100% đó là cây mỡ khi ông cầm trên tay một cành cây mới được trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh.

TS Nam tỏ ra ngạc nhiên với việc Hà Nội chọn cây mỡ (kể cả vàng tâm) để trồng dọc đường phố. Theo ông Nam, ông chưa thấy cây mỡ hay vàng tâm trong danh mục cây đô thị của thành phố nào. Ông cho hay, cả hai loài cây này đều rất chậm trưởng thành, tán là mỏng, thiếu tính thẩm mỹ cho so với các loài cây đô thị khác như bằng lăng, phượng vỹ,...

Ông Nam cho hay, một trong những phương pháp phân biệt hai loài cây này là dựa vào búp, lá và hoa.

Cây mỡ có thân thẳng, vỏ xám trắng, lá nhẵn xanh hình trái xoan, cành non và chồi màu xanh. Cây sống thích hợp với không khí ẩm, mọc nhiều ở rừng miền Bắc và miền Trung. Gỗ cây mỡ mềm, thớ thẳng, mịn, dễ gia công, khó bị mối mọt. Gỗ mỡ chủ yếu được dùng sản xuất giấy, bút chì, có thể làm đồ gia dụng, nhà cửa. Cây mỡ có hoa ở đầu cành, kích thước hoa từ 5 - 7 cm, thơm, có 9 – 12 cánh.

Cây vàng tâm có vỏ nhẵn hình xám bạc, cành non và chồi phủ lông tơ óng ánh màu nâu. Vàng tâm cũng sống thích hợp với khí hậu ẩm. Cây được trồng ở các tỉnh Lào Cai, Hà Giang, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình. Hoa của cây vàng tâm hình cầu, nhụy màu đỏ tía. Gỗ vàng tâm nhẹ và bền nên trước đây được dùng xây dựng cung đình, nhà thờ, nhà chùa, hoành thiên, câu đối, quan tài, tượng.

Trong một phát biểu gần đây, ông Lê Huy Cường (Hội viên Hội Bảo vệ Thiên nhiên môi trường và Hội Khoa học kỹ thuật lâm nghiệp) cho biết, ông đã đi khảo sát hàng cây mới được trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh và phát hiện rằng, đây không phải cây vàng tâm mà là cây mỡ.

Ông Cường cho hay cây vàng tâm quý hiếm nhưng không đắt bằng cây sưa đỏ. Gỗ vàng tâm rất tốt, không bị mối mọt, dùng làm đồ mỹ nghệ. Ngày nay gỗ vàng tâm ở Việt Nam đã bị khai thác cạn kiệt, được liệt vào sách đỏ. Ngành lâm nghiệp Việt Nam chưa bao giờ nghiên cứu gieo, trồng cây vàng tâm. Cho nên theo ông, không thể có nhiều cây để trồng ở vỉa hè đường Nguyễn Chí Thanh như vậy.

Cũng theo chuyên gia này, cây mỡ đã được trồng ở Việt Nam vài chục năm nay, rất nhiều ở Yên Bái, Lào Cai. Đi dọc đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai có thể thấy rất nhiều cây mỡ. Gỗ cây mỡ có giá rẻ. Có thông tin đồn đoán số cây trồng mới trên đường Nguyễn Chí Thanh được đưa từ Yên Bái về, nên vị chuyên gia cho rằng, càng có thêm cơ sở để khẳng định đấy là cây mỡ vàng tâm.

Cảnh Kiên

Tin đọc nhiều

Cây lâu năm trong đô thị cần được 'nghỉ hưu'? Sở Xây dựng chủ trương hạn chế cây phượng có thân rộng hơn...
Tranh cãi bài toán lớp 2: Nhân hay chia trước Bài toán lớp 2 thực hiện phép tính "2x3:3=2x1=2" bị cô giáo...
Tập trung điều tra, xử nghiêm 5 đại án Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống tham nhũng yêu cầu...
TP.HCM họp báo về vụ cây xanh bật gốc đè 18 học sinh Chiều 26/5, Sở GD&ĐT, Sở Y tế TP.HCM cùng các cơ quan liên...